Góry
Ich powstanie było zawsze związane z przemieszczaniem się kontynentów na naszym globie. Osady położone na dnie morza ulegały ściskaniu i fałdowaniu. Były też wynoszone ponad powierzchnię. Około 450 milionów lat temu stary kontynent Baltika (Europa) zbliżał się do innego skrawka lądu zwanego Laurencją (Ameryka Północna). Rozdzielający te lądy ocean (Japetus) zaczął się kurczyć. Trwało to dziesiątki milionów lat. Japetus zanikł, kontynenty zetknęły się ze sobą, a osady morskie wypiętrzyły w postaci gór. Jednym z powstałych pasm były Góry Świętokrzyskie. Trudno powiedzieć jak były wysokie, dzisiaj po milionach lat erozji mają pagórkowaty charakter, ale niewątpliwie to najstarsze polskie góry. Trzon krystaliczny Tatr to nic innego jak odsłonięta przeobrażona intruzja magmy, która starała wydostać się z głębi ziemi w czasie ruchów górotwórczych około 320 milionów lat temu. Tamte łagodnie sfałdowane Pratatry nie przypominały dzisiejszych. Obecna ich rzeźba alpejska powstała w czasie ostatniego zlodowacenia. Ruchy górotwórcze, które spowodowały ową intruzję magmy były związane z kolizją kontynentów. Wówczas powstały również liczne pasma górskie w Sudetach. Przez następne miliony lat ulegały stopniowemu niszczeniu. Odnowiły swój wygląd w trzeciorzędzie kiedy popękały na bloki i dźwignęły się do góry. Wtedy również z zanikającego na południu Morza Tetydy wydźwignęły się i nasuwały na siebie płaszczowiny Karpat. I w tym przypadku przyczyną był dryf kontynentów. Afryka zbliżała się wówczas do Europy. Powstawanie gór zawsze powodowało zmiany klimatu na obszarze pobliskiego lądu. Przepływ powietrza i obieg wody dostosowywały się bowiem do nowej konfiguracji terenu. To pociągało za sobą zmiany w całej biocenozie. Lecz osobliwości gór zostały również stworzone przez człowieka.